Okul Öncesi Eğitimin Önemi ve Anaokul Seçimi

0
898
Okul-oncesi-egitimin-onemi-ve-anaokul-secimi-

Tüm çağdaş pedagoji ve öğrenme kuramları yaşamın ilk altı yılında bütüncül gelişimin kritik önemini vurgulamakta ve  bu yaşlar arasında en kalıcı öğrenmelerin planlı bir biçimde yapılandırılmış zengin uyaran çevresi içerisinde yaparak, yaşayarak ve eğlenerek gerçekleştiğini ortaya koymaktadır.

Anaokulları 2-6 yaş arası çocukların eğitimine yönelik, yukarıda bahsedilen iklim ve zemini yaratmakla görevli, önemi ve değeri günümüzde giderek artmakta olan ilk ve temel eğitim kurumlarıdır.

Çocuk gerekli olan bilgi ve deneyimden yoksun, bir anlamda “boş bir levha” yani işlenmeye ihtiyacı olan özgün ve biricik bir cevher olarak dünyaya gelir. Çocuğa yeni öğrenme fırsatları sağlayan çevre onun işlenmesi ve gelecekteki başarısı için büyük önem taşır. Yapılan tüm bilimsel araştırmalar, okul öncesi döneme denk gelen erken gelişim yıllarının zeka, kişilik ve duygusal örgütlenmenin şekillenmesi açısından belirleyici yılların olduğunu, nitelikli bir okul öncesi eğitim almış çocukların da tüm gelişim parametreleri açısından diğer akranlarına göre avantaj sağladığını ortaya koymaktadır.

Anaokulda Nasıl Bir Eğitim Verilmelidir?

anaokulda-nasil-bir-egitim-verilmelidir

Öğrenmenin temelinde öğrenmeye karşı ilgi ve merak yatmaktadır. Anaokulunun temel amacı da öğrenmeye merak uyandırmaktır. Çağdaş bir anaokulu çocuğa doğrudan bilgi vermek yerine her bir çocuğu tüm özgünlüğü ile tanımak, içindeki gizil gücü saptayarak açığa çıkarmak ve potansiyelini en üst düzeyde ortaya koymasını sağlamaktır. Özetle anaokulu, keşfedici, ışık tutucu, rehberlik edici ve yol göstericidir.

Anaokulu, çocuğa en iyi örgütlenmiş oyun ortamı sağlayan bir kurum niteliğindedir. Çocuk bu ortamda kendine, bedensel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişim olanağı bulur. Toplu yaşam kurallarına uymayı öğrenir. Yardımlaşma ve işbirliği duygusunu geliştirir. Bu arada, kendi hakkını korurken, paylaşmayı ve başkalarının özgürlüğünü zedelememeyi de öğrenir. Çocuk, yaşıtlarıyla ilişkiye girerek birlikte yaşamayı, yemek yemeyi, uyumayı ve oynamayı öğrenir. Böylece başkalarının özgürlüğünden haberdar olur, ‘ben’ ve ‘başkası’ kavramlarının bilincine vararak yardımlaşma ve işbirliği duygusunu geliştirir. Kısacası çocuk,  toplumun küçük bir örneklemi olarak düşünebileceğimiz anaokulu ikliminde toplumun uygar, bağımsız ve sosyal bir parçası olmanın temellerini atar.

Anaokulunda Uygulanan Eğitim Türleri:

Anaokulunda renk, sayı ve kavramlar, çocuğun bilişsel gelişimine uygun bir biçimde somuta indirgenerek verilir. Çeşitli boyama ve resim faaliyeti, hamur ve kil oyunları, jimnastik ve çeşitli dramatik oyunlar, sadece çocuğun eğitim ve gelişimine olanak tanımakla kalmaz, aynı zamanda onun fiziksel enerjisinin boşalmasına, gerilimden arınmasına da yarar sağlar.

Anaokullarının gerek çocukları ilkokula hazırlama, gelişimlerine bütüncül katkı sağlama, toplumsallaştırma ve kişiliği şekillendirme gibi önemli etki ve yararları, gerekse de oldukça yaygınlaşmış olmaları,  anaokulu seçiminin önemini arttırmakta, zorlaştırmakta ve “Hangi okul nitelikli okuldur?” sorusunu sordurmaktadır.

Nitelikli Okul Öncesi Kurum Nasıl Olmalıdır?

Nitelikli bir okul öncesi kurumu yetersiz bir kurumdan ayıran en temel özellik, öğretmen, çocuk ve veliler arasında kurulan, açık, sıcak, gerekçi ve sürdürülebilir bir iletişimdir.  Çağdaş okul çocuk kadar veliye de rehberlik eden, yol gösteren, her bir çocuğun kendine özgü özelliklerini saptayarak ailelere etkili geri bildirimlerde bulunan, işbirliği kuran okuldur. İletişimin yaygınlaşmaktan öte dijitalleştiği çağımızda her türlü iletişim aracı ile etkileşimin pedagojik bir zeminde olabildiğince güçlü kılınması temel şarttır.

Anaokulunda Öğretmen Çocuk İlişkisi

anaokul-ogretmenin-onemi-

Öğretmen-çocuk etkileşiminde sıcaklık, empati, açık iletişim, pozitif disiplin yöntemleri ve olumlu pekiştireçler nitelikli eğitimciler ve nitelikli eğitim kurumları adına belirleyicidir. Nitelikli okul ve öğretmenler her bir çocuğun biricik özelliklerini ve özgünlüğünü doğru belirleyerek, ihtiyaçlarını zamanında ve doğru şekilde karşılamakta, eğitimi ve olumlu disiplin tekniklerini “bireyselleştirerek” kullanabilmektedir.

Öğretmenin sorumluluğuna verilmiş olan çocukların sayısı da nitelikli okul arayışında önemli bir göstergedir. Yapılan araştırmalar, öğretmen, mesleğinde ne kadar deneyimli ve uzman olursa olsun sorumlu olduğu çocuk sayısı arttıkça verdiği ilgi ve desteğin azalabildiğini, öğrenci ihtiyaçlarının zamanında ve yeteri kadar karşılanabilmesinin güçleştiğini işaret etmektedir. Bu noktada tek bir öğretmene düşen öğrenci sayısının 10-12’yi geçmemesi, tercihen kurumların her bir sınıfta ikinci bir öğretmen bulundurması beklenmelidir.

Anaokul Müfredatı

Anaokulu müfredatlarının çağdaş pedagojik kuramlar, bilimsel gerçekler ve çocukların yaş, gelişim özelliklerine uygun, zenginleştirilmiş, programlanmış ve amaçlı etkinliklere dayandırılması da temel bir nitelik göstergesidir. Ayrıca etkinliklerin icra edileceği sınıfların yaş ve erken gelişim yıllarında daha belirgin öneme sahip ay farklılıklarının gözetilerek teşkil edilmiş olmasına dikkat edilmelidir. Daha önce de belirtildiği gibi doğru bir müfredatın en kalıcı edinimlere olanak tanıyan yaparak-yaşayarak-deneyerek-eğlenerek öğrenme zemininde sunulması gerekmektedir. Serbest zaman adı altında uygulanan ve  günün büyük bölümünü kaplayan amaçsız/yararsız boş zaman silsileleri, dört yaş ve sonrasında özel ihtiyaçlar haricinde öğle uykusu saatleri, tv/dvd izlenceleri  niteliksizlik göstergeleridir.

Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, PDR’nin Önemi

Önceki paragraflarda önemle üzerinde durulduğu üzere, her bir çocuğun ayrı ayrı özgünlüğünü ve biricik özelliklerini doğru saptamak ve ailelere ışık tutmak, okul öncesi kurumların temel görevleri arasındadır. Bu amaca hizmet eden en temel hizmetlerden biri de nitelikli “Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik” (PDR) birimleridir.  Nitelikli okul, alanında uzman Psikolog ve/veya psikolojik danışmanlarla çalışan, geçerliği ve güvenirliği saptanmış ölçme-değerlendirme envanterlerini kullanan, elde ettiği verileri sürekli geri bildirimlerle ailelerle paylaşan, onlara yol gösteren bu sayede de çocukları tüm özgünlüklerini keşfederek geliştirme sürecine güçlü  katkılar  veren okuldur.

Nitelikli okul saptamasında okulların resmi yönetim kadroları ve resmi bağlılıkları da öneme haizdir. Nitelikli bir  Anaokulu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olup resmi mevzuatlar gereğince denetlenen okuldur. Ayrıca  yönetiminde bulunan kişi ya da kişilerin Eğitimci, Psikolog ya da Psikolojik danışman olması, pedagojik formasyon süreçlerini tamamlamış bulunması ve alanında deneyimli, yetkin ve idealist olması beklenmelidir. Unutulmamalıdır ki eğitimcilik deneyimler, ilkeler ve idealler mesleği, meslek dalının ötesinde de bir yaşam biçimidir.

Anaokulunun fiziksel yapısını da dikkate alın..

anaokul-secerken-nelere-dikkat-etmeliyiz-2

Günümüzün çarpık ve güvensiz kent yaşamında okulların fiziksel özellikleri ile güvenlik koşulları öne çıkmak zorundadır. Okul binalarının son deprem yönetmeliklerine göre yapılmış olması, özel güvenlik elemanı bulundurulması, kamera ve alarm sistemi, yangın merdiveninin varlığı, müstakil bina ve bahçe kullanımı gibi hususlar önemlidir. Ayrıca ekolojik duyarlılığı arttırmak ve güzel zaman geçirmek için belli büyüklüklerde bahçe, açık oyun alanı ve ekolojik çevrenin olması beklenmelidir.

Çok yönlü gelişimi sağlamak, çocuğa özgü potansiyeli keşfetmek ve açığa çıkarmanın doğru/gerekli yollarından biri de branş dersleridir. Resim, müzik, jimnastik, drama, görsel sanatlar vb. dersler ile bu derslere ilişkin etkinlikler çocukların çok yönlü gelişimini desteklemekte, zengin ve nitelikli bir uyaran çevresi yaratmakta, ilgi, eğilim ve yetenekleri hakkında erken gelişim yıllarında önemli ipuçları vermektedir. Nitelikli bir okul ararken bu amaçla hazırlanmış branş dersleri ile alanında yetkin/deneyimli eğitimcilerin varlığı sorgulanmalıdır.

Sınıfların havadar, hijyenik, aydınlık ve ferah olması, kullanılan etkinlik ve eğitim araçlarının yaratıcılığı destekler ve öğretici nitelikte olduğundan, hammaddelerinin de sağlıklı malzemelere dayandığından emin olunmalıdır.

Anaokulu seçerken dikkate almanız gereken en önemli unsurlardan biri de beslenmedir.

Okullardaki beslenme hizmetlerinin bilimsel bir program dahilinde, gelişimsel ihtiyaçlar dikkate alınarak ilgili uzmanlar tarafından hazırlanmış olması, besin maddelerinin temin ve hazırlama sürçlerinin özen, hijyen ve kalite içermesi de takdir edilecektir ki olmazsa olmazdır.

Özetle, tüm araştırmalar göstermektedir ki okul öncesi erken gelişim yılları ve okul öncesi eğitim çocuk gelişiminde çok önemli bir yere sahiptir. Nitelikli bir okul öncesi kurumla çocuğu doğru zamanda buluşturmak doyumlu ve başarılı bir hayata atılacak ilk ve en önemli adım olup bir ebeveyn sorumluluğudur. Unutulmamalıdır ki makalemizde dikkat çekilen şartlara haiz olmakla birlikte en iyi okul ailenin beklenti, hedef, kültür ve ideallerine en çok paralellik gösteren okuldur.  Bu doğrultuda okul seçimi titiz ve sabırlı bir iklimde gerçekleştirilmeli, üç dört okul öncelikle nesnel bir değerlendirme için ziyaret edilmeli, en nihayetinde de çocuğun ilgi, eğilim ve istekleri de dikkate alınarak, uzun yıllar sürecek eğitim hayatının temellerinin atılmasına başlanmalıdır.

Özel Koşuyolu  Bir İki Üç Anaokulu

Uzm.Psk. Burak CEYLAN

 

Fikirlerinizi paylaşın;